Thì quá khứ Präteritum để kể chuyện, viết thư

Đọc truyện, đọc báo hay thư trang trọng, bạn gặp các dạng như ging, kam, schrieb, arbeitete. Đó là thì Präteritum. Bài này học cách tạo Präteritum cho mọi nhóm động từ và khi nào dùng nó thay cho Perfekt.

1Präteritum là thì của văn viết và văn kể

Präteritum và Perfekt đều kể việc đã xảy ra, nghĩa gần như nhau. Hai thì khác nhau ở chỗ dùng. Khi nói chuyện hằng ngày, người Đức dùng Perfekt (A1 chủ điểm 18, A2 chủ điểm 8). Khi viết hoặc kể lại một câu chuyện, người Đức dùng Präteritum: truyện, tiểu thuyết, báo, bản tin, biên bản, thư trang trọng, đoạn kể chuyện trong bài thi viết.

2Động từ có quy tắc thêm -te vào gốc

Động từ có quy tắc (còn gọi là động từ yếu) tạo Präteritum theo một mẫu chung: gốc + te + đuôi theo người. Gốc là phần còn lại khi bỏ -en: mach-en, wohn-en, kauf-en. Bấm Tiếp để xem từng bước.

Chèn -e- khi gốc tận cùng bằng -t, -d, và ở vài gốc khó đọc như rechn-, öffn-, regn-. Đây cũng là những động từ chèn -e- ở Präsens: du arbeitest, er öffnet. Gốc như lern-, wohn- đọc được bình thường nên không chèn: lernte, wohnte.

• Lan wohnte zwei Jahre in Leipzig.Lan sống ở Leipzig hai năm.
• Wir warteten zwei Stunden im Bürgeramt.Chúng tôi chờ hai tiếng ở văn phòng công dân.
• Es regnete den ganzen Tag.Trời mưa cả ngày.
• Minh studierte in Hanoi Informatik.Minh học đại học ngành tin học ở Hà Nội. Động từ đuôi -ieren cũng thêm -te.

3Động từ bất quy tắc đổi gốc, không có -te

Động từ bất quy tắc (còn gọi là động từ mạnh) có gốc Präteritum riêng, thường đổi nguyên âm: gehen thành ging, kommen thành kam. Nhóm này không thêm -te. ich và er/sie/es dùng đúng gốc đó, không thêm gì.

Đặt hai nhóm cạnh nhau. Hàng ich và er/sie/es của cả hai nhóm đều không có đuôi riêng.

4Học động từ bất quy tắc theo nhóm nguyên âm

Gốc Präteritum của động từ bất quy tắc phải học thuộc, giống Partizip II. Học theo nhóm nguyên âm thì nhanh thuộc hơn. Mỗi thẻ ghi dạng Präteritum (chữ to), nguyên mẫu và nghĩa, dòng dưới cùng là Partizip II.

Thêm chín động từ hay gặp ở B1. Ba hàng cuối có tiền tố không tách be-, ver-. Präteritum của chúng cũng không có ge-: bekam giống kam, verstand giống stand.

• Die Kollegin schrieb einen Bericht.Người đồng nghiệp đã viết một bản báo cáo.
• Viele Menschen blieben zu Hause.Nhiều người đã ở nhà.
• Ich bekam einen Brief von der Ausländerbehörde.Tôi nhận được một lá thư của Sở Ngoại kiều.
• Wir fuhren mit dem Zug nach Berlin.Chúng tôi đi tàu đến Berlin.

5Động từ hỗn hợp lấy gốc của Partizip II

Ở A2 (chủ điểm 8) bạn đã gặp động từ hỗn hợp trong Perfekt: gebracht, gedacht, gewusst, gekannt. Nhóm này đổi gốc như động từ bất quy tắc, nhưng lại có -te như động từ có quy tắc. Präteritum dùng đúng gốc của Partizip II: bỏ ge- và -t, rồi thêm -te.

• Wir wussten die Antwort nicht.Chúng tôi đã không biết câu trả lời.
• Damals kannte ich in Berlin nur meine Tante.Hồi đó ở Berlin tôi chỉ quen mỗi dì tôi.
• Ich dachte oft an meine Familie in Vietnam.Tôi thường nghĩ đến gia đình ở Việt Nam.
• Wir verbrachten den Sommer in Hamburg.Chúng tôi đã nghỉ hè ở Hamburg.

6Động từ tách và trật tự câu

Trật tự câu giống hệt Präsens. Trong câu chính, động từ chia ở vị trí 2. Với động từ tách (A1 chủ điểm 10), phần chia ở vị trí 2, tiền tố ở cuối câu. Phần chia theo mẫu của động từ gốc: aufstehen theo stehen (stand), einkaufen theo kaufen (kaufte).

7Viết bài kể chuyện bằng Präteritum

Minh viết bài "Ngày đầu tiên của tôi ở Đức" cho lớp luyện thi B1. Các câu hiện lần lượt. Động từ tô vàng là dạng có -te (gồm cả Modalverben và động từ hỗn hợp). Động từ tô đỏ là dạng đổi gốc, không có -te.

Chọn thì theo tình huống. Thẻ vàng là Perfekt, thẻ đỏ là Präteritum.

8Thử ngay