Câu mệnh lệnh, lời yêu cầu (Imperativ)

Der Imperativ

Ngữ pháp A1Động từ25 phút6 ví dụ4 lỗi thường gặp

Lý thuyết

Đọc kỹ để nắm cấu trúc + cách dùng.

Muốn mời, nhờ, hướng dẫn hay nhắc ai làm việc gì, tiếng Đức dùng câu mệnh lệnh (Imperativ). Động từ đứng đầu câu và đổi dạng theo người nghe: một người thân quen (du), nhiều người thân quen (ihr) hay người cần nói lịch sự (Sie).

Tiếng Việt: thêm chữ, động từ giữ nguyên

Lại đây con!nói với con

Mời chị vào.nói lịch sự, thêm "mời"

Tiếng Đức: động từ đổi dạng theo người nghe

Mẹ

Minh, komm bitte! Minh, lại đây con!

Cô giáo

Kinder, kommt bitte! Các em ơi, lại đây nào!

Nhân viên

Frau Nguyen, kommen Sie bitte! Chị Nguyễn, mời chị vào.

Cùng là kommen (đến, lại đây). Với một đứa con: komm. Với cả lớp: kommt. Với khách ở cơ quan: kommen Sie.

1Ba dạng câu mệnh lệnh

Câu mệnh lệnh dùng để yêu cầu, nhờ, hướng dẫn hoặc nhắc. Bạn gặp nó trong lớp, ở nhà, ở cơ quan và trong đề thi Goethe A1. Tiếng Việt thêm chữ "đi", "mời", "làm ơn". Tiếng Đức đổi dạng động từ và đưa động từ lên đầu câu.

Trước khi nói, xác định người nghe là ai. Có ba trường hợp:

dumột người thân quen: bạn bè, người nhà, trẻ em Komm! Lại đây!
ihrnhiều người thân quen: các bạn, các con, cả lớp Kommt! Các bạn lại đây!
Siemột hay nhiều người, lịch sự: người lạ, nhân viên, bác sĩ Kommen Sie! Mời ông/bà lại đây!
Sie dùng cho cả một người và nhiều người. Sie luôn viết hoa.

Mỗi dạng đi ra từ câu kể ở thì hiện tại theo một cách riêng. Hình dưới đặt ba cách cạnh nhau, các phần sau giải thích từng cách.

Câu kể (Präsens)Câu mệnh lệnh
du kommstKomm!

Bỏ du và đuôi -st (phần 2).

ihr kommtKommt!

Bỏ ihr, động từ giữ nguyên (phần 4).

Sie kommenKommen Sie!

Động từ lên đầu, Sie đứng ngay sau (phần 5).

Ô vàng là câu mệnh lệnh. Động từ luôn đứng đầu câu.

2Dạng du bỏ chữ du và đuôi -st

Bắt đầu từ câu chia với du ở thì hiện tại. Bỏ chữ du. Bỏ đuôi -st. Phần còn lại đứng đầu câu, viết hoa chữ đầu.

Bước 1. Chia động từ với du
chủ ngữduđộng từ chiakommst

du kommst: bạn đến.

Bước 2. Bỏ chữ du
bỏ điduđộng từ chiakommst

Người nghe đứng trước mặt, nên không cần nói du.

Bước 3. Bỏ đuôi -st
phần còn lạikommbỏ đist

Đuôi -st là đuôi của du. Bỏ du thì bỏ luôn đuôi của nó.

Bước 4. Viết hoa, thêm dấu chấm than
câu mệnh lệnhKomm!

Komm! Lại đây!

Làm như vậy với các động từ khác. Phần gạch ngang là phần bỏ đi:

câu kể với ducâu mệnh lệnh
kommendu kommstKomm!
schreibendu schreibstSchreib!
machendu machstMach!
trinkendu trinkstTrink!
sagendu sagstSag!
wartendu wartestWarte!
warten có gốc tận cùng -t, nên du có thêm chữ e (luật ở chủ điểm 1). Bỏ -st xong, chữ e này vẫn giữ: Warte! Tương tự: du arbeitest, Arbeite!
Mẹ

Minh, trink bitte deine Milch! Minh, uống sữa đi con!

Minh

Ja, Mama. Vâng ạ.

Mẹ

Und mach deine Hausaufgaben! Rồi làm bài tập về nhà đi!

Minh

Mama, warte bitte! Ich komme gleich. Mẹ chờ con một chút! Con ra ngay.

Trong gia đình mọi người xưng du với nhau. Mẹ nói với con: trink, mach. Con nói với mẹ: warte.

3Động từ đổi nguyên âm ở dạng du

Chủ điểm 9 có các động từ đổi nguyên âm ở du và er, ví dụ du nimmst, du fährst. Khi làm câu mệnh lệnh với du, hai nhóm này làm khác nhau. Không bỏ -st một cách máy móc cho mọi động từ.

câu kể với ducâu mệnh lệnh
nehmendu nimmstNimm!
sprechendu sprichstSprich!
helfendu hilfstHilf!
lesendu liestLies!
essendu isstIss!
fahrendu fährstFahr!
schlafendu schläfstSchlaf!
Chữ gạch chân là nguyên âm cần chú ý. Năm dòng đầu giữ i, ie. Hai dòng cuối bỏ dấu hai chấm, ä trở về a.

e → i, e → ie

giữ nguyên âm mới

  • nehmen: Nimm! (lấy đi)
  • geben: Gib! (đưa đây)
  • sprechen: Sprich! (nói đi)
  • helfen: Hilf! (giúp với)
  • lesen: Lies! (đọc đi)
  • essen: Iss! (ăn đi)

Sprich bitte langsam! Nói chậm thôi!

a → ä

bỏ dấu hai chấm (Umlaut), trở về a

  • fahren: Fahr! (lái đi)
  • schlafen: Schlaf! (ngủ đi)
  • tragen: Trag! (mang đi)
  • waschen: Wasch! (rửa đi)

Fahr bitte langsam! Lái chậm thôi!

lesen và essen

Gốc lies-, iss- tận cùng bằng -s, nên du chỉ có đuôi -t: du liest, du isst (luật chính tả ở chủ điểm 1). Làm câu mệnh lệnh thì bỏ đuôi -t này: Lies! Iss! Viết "Les!" hay "Ess!" là sai, vì nhóm e đổi thành i, ie phải giữ nguyên âm mới.

  • Hilf mir bitte!Giúp mình với! (mir: mình, tôi; đi sau helfen)
  • Lies den Text!Đọc đoạn văn đi!
  • Iss dein Brot!Ăn bánh mì của con đi!
  • Schlaf gut!Ngủ ngon!

Lỗi hay gặp

Les den Text!

Lies den Text!

Helf mir bitte!

Hilf mir bitte!

lesen, helfen đổi nguyên âm ở du (du liest, du hilfst). Câu mệnh lệnh giữ nguyên âm đó.

Fähr bitte langsam!

Fahr bitte langsam!

Câu kể là du fährst, nhưng câu mệnh lệnh của nhóm a → ä không giữ dấu hai chấm.

Bạn nói với một người bạn. Gõ dạng mệnh lệnh của động từ trong ngoặc.

bitte langsam! sprechen

den Text! lesen

mir bitte! helfen

nicht so schnell! fahren

deinen Namen hier! schreiben

bitte! warten

das Brot! nehmen

Phần còn lại của bài nằm trong khoá ngữ pháp

Bạn vừa đọc 3 trên 8 mục lý thuyết của chủ điểm này. Khoá ngữ pháp A1 đến B2 (129.000đ, dùng 1 năm) hoặc gói Plus, Premium mở trọn bài: 5 mục lý thuyết còn lại, 6 ví dụ, 4 lỗi thường gặp và 15 câu bài tập tự chấm.

  1. Dạng ihr giữ nguyên động từ, bỏ chữ ihr
  2. Dạng Sie đưa động từ lên đầu câu
  3. sein và động từ tách
  4. Nói lịch sự hơn với bitte
  5. Thử ngay

Học tiếp trình độ A1

Giỏ hàng của bạn (0)

Đang tải...