Lý thuyết
Đọc kỹ để nắm cấu trúc + cách dùng.
Tiếng Việt dùng một chữ "khi" cho mọi lúc. Tiếng Đức có hai từ: als cho chuyện một lần đã qua, wenn cho chuyện lặp lại, chuyện hiện tại, tương lai và cho nghĩa "nếu".
Tiếng Việt: một chữ "khi" cho mọi lúc
Khi tôi mười tuổi...một giai đoạn đã qua
Khi tôi có thời gian...chuyện lặp lại, bây giờ
Tiếng Đức: hai chữ "khi" khác nhau
Wann hast du Deutsch gelernt? Bạn học tiếng Đức hồi nào?
Als ich in Hanoi gewohnt habe. Khi mình còn sống ở Hà Nội.
Und wann lernst du jetzt? Thế bây giờ bạn học lúc nào?
Wenn ich Zeit habe. Khi mình có thời gian.
Hai câu trả lời đều là "khi". Chuyện đã qua: als. Chuyện bây giờ, lặp lại: wenn. Trong cả hai câu, động từ chia habe đứng cuối.
1wenn và als mở đầu câu phụ
Giống weil và dass (chủ điểm 10), wenn và als mở đầu một câu phụ. Câu phụ có động từ chia ở cuối và cách câu chính bằng dấu phẩy.
Câu chính: Ich rufe dich an,
Tôi sẽ gọi cho bạn khi tôi có thời gian.
Câu chính: Ich trinke einen Kaffee,
Tôi uống một cốc cà phê khi tôi nghỉ giải lao.
Câu chính: Ich habe in Hanoi gewohnt,
Tôi sống ở Hà Nội khi tôi mười tuổi.
Câu chính: Ich habe noch kein Deutsch gesprochen,
Khi tôi đến Đức, tôi còn chưa nói được tiếng Đức.
Lỗi hay gặp
Ich rufe dich an, wenn ich habe Zeit.
Ich rufe dich an, wenn ich Zeit habe.
Sau wenn và als, động từ chia đứng cuối, như sau weil và dass. Không để động từ ngay sau chủ ngữ.
2Chọn wenn hay als theo thời gian
Để chọn wenn hay als, nhìn vào hai điều: chuyện xảy ra lúc nào (quá khứ, bây giờ, tương lai) và xảy ra mấy lần. Trục thời gian dưới đây đặt ba trường hợp cạnh nhau.
| als | wenn | |
|---|---|---|
| Thời gian | quá khứ | bây giờ, tương lai; quá khứ nếu lặp lại |
| Mấy lần | chỉ một lần hoặc một giai đoạn | một lần hoặc nhiều lần |
| Từ hay đi kèm | gestern (hôm qua), damals (hồi đó), vor drei Jahren (cách đây ba năm) | immer (luôn), oft (thường), jedes Mal (mỗi lần), morgen (ngày mai) |
| Ví dụ | Als ich die Stelle bekommen habe, war ich sehr froh. Khi nhận được chỗ làm, tôi rất vui. | Wenn ich Pause habe, trinke ich Kaffee. Khi nghỉ giải lao, tôi uống cà phê. |
3als cho một lần trong quá khứ
als dùng cho chuyện đã xảy ra một lần và đã kết thúc. als cũng dùng cho một giai đoạn trong quá khứ: lúc còn nhỏ, lúc mới sang Đức, lúc đang học nghề. Câu với als thường ở Perfekt hoặc Präteritum (war, hatte, musste...).
một sự việc, xảy ra một lần
als + Perfekt hoặc Präteritum
Als ich in Deutschland angekommen bin, habe ich zuerst eine Wohnung gesucht.
Khi tôi đến Đức, trước tiên tôi đi tìm nhà.
Als ich die Stelle bekommen habe, war ich sehr froh.
Khi nhận được chỗ làm, tôi rất vui.
một giai đoạn đã qua
als + war, hatte, musste...
Als ich zehn Jahre alt war, habe ich in Hanoi gewohnt.
Khi tôi mười tuổi, tôi sống ở Hà Nội.
Als ich in der Ausbildung war, musste ich oft am Wochenende arbeiten.
Hồi học nghề, tôi thường phải làm việc cuối tuần.
Câu cuối có chữ oft (thường), nhưng vẫn dùng als. Lý do: als đi với cả giai đoạn "hồi học nghề", giai đoạn này chỉ có một lần. Chữ oft nằm ở câu chính.
Wann bist du nach Deutschland gekommen? Bạn sang Đức khi nào?
Vor drei Jahren. Als ich angekommen bin, konnte ich nur wenig Deutsch. Cách đây ba năm. Khi mới đến, mình chỉ biết một ít tiếng Đức.
Und wo hast du am Anfang gewohnt? Thế lúc đầu bạn sống ở đâu?
Als ich mit der Ausbildung angefangen habe, habe ich im Wohnheim gewohnt. Khi bắt đầu học nghề, mình sống ở ký túc xá.
als trước tên nghề
Đứng trước một nghề, als nghĩa là "làm, với vai trò": Ich arbeite als Pflegefachkraft. (Tôi làm điều dưỡng viên.) Ở đây als không mở câu phụ, không có động từ ở cuối và không có dấu phẩy.
Phần còn lại của bài nằm trong khoá ngữ pháp
Bạn vừa đọc 3 trên 8 mục lý thuyết của chủ điểm này. Khoá ngữ pháp A1 đến B2 (129.000đ, dùng 1 năm) hoặc gói Plus, Premium mở trọn bài: 5 mục lý thuyết còn lại, 6 ví dụ, 4 lỗi thường gặp và 15 câu bài tập tự chấm.
- wenn cho việc lặp lại, hiện tại và tương lai
- wenn nghĩa là "nếu"
- Câu phụ đứng đầu thì câu chính bắt đầu bằng động từ
- Lỗi người Việt hay gặp
- Thử ngay
Đã mua khoá hoặc có gói? Đăng nhập