Lý thuyết
Đọc kỹ để nắm cấu trúc + cách dùng.
Tiếng Việt dùng một chữ "để" cho mọi đồ vật. Tiếng Đức chọn động từ theo tư thế của đồ vật: đứng, nằm, ngồi hay treo. Mỗi tư thế có một cặp động từ: một động từ cho hành động đặt, một động từ cho trạng thái sau khi đặt xong.
Tiếng Việt: một chữ "để" cho mọi đồ vật
Tôi để cái chai lên bàn.để
Tôi để điện thoại lên bàn.vẫn là để
Tiếng Đức: động từ đổi theo tư thế của đồ vật
Ich stelle die Flasche auf den Tisch. Ich lege das Handy auf den Tisch. Tôi để cái chai lên bàn. Tôi để điện thoại lên bàn.
Cái chai đứng trên bàn nên dùng stellen. Điện thoại nằm trên bàn nên dùng legen.
1Bốn cặp động từ vị trí
Mỗi cặp có hai động từ. Động từ thứ nhất là hành động đặt: có người đưa một đồ vật tới một chỗ. Động từ thứ hai là trạng thái: đồ vật đã ở yên chỗ đó. Cả bốn cặp đi với giới từ hai cách của chủ điểm 3. Hành động hỏi Wohin? và dùng Akkusativ. Trạng thái hỏi Wo? và dùng Dativ. Trong bài, màu đỏ đô dành cho hành động đặt và Akkusativ, màu xanh ngọc dành cho trạng thái và Dativ.
| Tư thế | Đặt (Wohin? + Akk) | Đang ở (Wo? + Dat) |
|---|---|---|
| đứng thẳng: chai, đèn, tủ | stellen | stehen |
| nằm: giấy tờ, điện thoại, quần áo | legen | liegen |
| ngồi: người, con vật | setzen | sitzen |
| treo: áo, tranh, đồng hồ | hängen | hängen |
Hành động đặt
stellen, legen, setzen, hängen
- có người làm, có đồ vật bị đặt (Akkusativ)
- câu hỏi: Wohin? đặt vào đâu?
- giới từ + Akkusativ: auf den Tisch
Ich stelle die Flasche auf den Tisch. Tôi đặt cái chai lên bàn.
Trạng thái
stehen, liegen, sitzen, hängen
- chính đồ vật làm chủ ngữ, không có vật bị đặt
- câu hỏi: Wo? ở đâu?
- giới từ + Dativ: auf dem Tisch
Die Flasche steht auf dem Tisch. Cái chai đứng trên bàn.
Đặt hai câu vào sơ đồ, thấy ngay chỗ khác nhau:
Tôi đặt cái chai lên bàn. Hành động, Wohin?.
Cái chai đứng trên bàn. Trạng thái, Wo?.
2stellen và stehen cho đồ vật đứng thẳng
Đồ vật có chân, có đế, hoặc dựng đứng được thì dùng cặp này: chai, cốc, đèn, ghế, tủ, thùng các-tông, xe ô tô.
- Ich stelle die Flasche auf den Tisch.Tôi đặt cái chai lên bàn. Có vật bị đặt, Wohin?, den Tisch.
- Die Flasche steht auf dem Tisch.Cái chai đứng trên bàn. Chai làm chủ ngữ, Wo?, dem Tisch.
- Beim Umzug stelle ich die Kartons ins Wohnzimmer.Khi chuyển nhà, tôi để các thùng các-tông vào phòng khách.
- Die Kartons stehen jetzt im Wohnzimmer.Các thùng các-tông giờ đang để trong phòng khách. in dem gộp thành im.
- Ich stelle das Auto in die Garage.Tôi cất xe ô tô vào ga-ra.
- Das Auto steht in der Garage.Xe ô tô đang đỗ trong ga-ra. Xe đang đỗ cũng dùng stehen.
Lỗi hay gặp
Ich stelle die Flasche auf dem Tisch.
Ich stelle die Flasche auf den Tisch.
stellen là hành động, câu trả lời Wohin?. Sau auf phải dùng Akkusativ: den Tisch.
3legen và liegen cho đồ vật nằm
Đồ vật nằm dẹt, nằm ngang, không dựng đứng được thì dùng cặp này: giấy tờ, hộ chiếu, điện thoại, quần áo, tấm thảm. Người nằm cũng dùng liegen.
- Ich lege das Handy auf das Sofa.Tôi để điện thoại lên ghế sofa. das Sofa là giống trung nên Akkusativ giữ nguyên das. Văn nói: aufs Sofa.
- Das Handy liegt auf dem Sofa.Điện thoại nằm trên ghế sofa. Wo? nên das thành dem.
- Ich lege die Dokumente in die Mappe.Tôi để giấy tờ vào bìa hồ sơ.
- Die Dokumente liegen in der Mappe.Giấy tờ nằm trong bìa hồ sơ.
- Mein Vater liegt im Krankenhaus.Bố tôi đang nằm viện. Người nằm cũng dùng liegen.
Thành phố, nơi chốn trên bản đồ dùng liegen
Nói một thành phố, một vùng nằm ở đâu, người Đức dùng liegen. Leipzig liegt in Sachsen. (Leipzig nằm ở bang Sachsen.) Hanoi liegt im Norden von Vietnam. (Hà Nội nằm ở miền Bắc Việt Nam.)
Phần còn lại của bài nằm trong khoá ngữ pháp
Bạn vừa đọc 3 trên 8 mục lý thuyết của chủ điểm này. Khoá ngữ pháp A1 đến B2 (129.000đ, dùng 1 năm) hoặc gói Plus, Premium mở trọn bài: 5 mục lý thuyết còn lại, 6 ví dụ, 4 lỗi thường gặp và 15 câu bài tập tự chấm.
- setzen và sitzen cho người ngồi
- hängen dùng cho cả hai nghĩa
- Chọn động từ theo tư thế của đồ vật
- Chia động từ và Perfekt
- Thử ngay
Đã mua khoá hoặc có gói? Đăng nhập