Nhiều người Việt chuẩn bị sang Đức học nghề, nhưng chưa rõ một khoá Ausbildung diễn ra thế nào: học ở đâu, mỗi tuần học mấy ngày, ai trả tiền, cuối khoá thi gì. Bài này giải thích hệ học nghề của Đức bằng tiếng Việt, kèm từ vựng tiếng Đức có mạo từ và một bài đọc A2 để luyện cách nói về Ausbildung.
Bài không nói về visa, giấy tờ visa hay trình độ tiếng Đức mà visa yêu cầu. Các điều kiện này do cơ quan có thẩm quyền quy định và có thể thay đổi, xem trang chính thức Make it in Germany.
Ausbildung kép học ở đâu
Phần lớn các nghề ở Đức học theo hệ kép (die duale Ausbildung). Người học nghề học ở hai nơi:
| Nơi học | Tiếng Đức | Học gì |
|---|---|---|
| Doanh nghiệp | der Betrieb, der Ausbildungsbetrieb | thực hành: làm việc thật cùng đồng nghiệp, có người hướng dẫn |
| Trường nghề | die Berufsschule | lý thuyết của nghề, cùng vài môn chung như tiếng Đức |
Lịch học thường theo một trong hai kiểu:
- Mỗi tuần một hoặc hai ngày ở Berufsschule, các ngày còn lại ở Betrieb.
- Học theo khối (der Blockunterricht): vài tuần liền ở trường, rồi vài tuần liền ở Betrieb.
Kiểu nào thì do trường và Betrieb sắp xếp. Lịch cụ thể ghi trong hợp đồng hoặc Betrieb báo khi bắt đầu học.
Học bao lâu và có được trả tiền không
- Ausbildung kép thường kéo dài 2 tới 3,5 năm, tuỳ nghề.
- Người học nghề ký hợp đồng học nghề (der Ausbildungsvertrag) với Betrieb.
- Người học nghề được Betrieb trả tiền học nghề hằng tháng (die Ausbildungsvergütung). Số tiền khác nhau theo nghề, theo năm học nghề và theo nơi làm. Bài không nêu số tiền, số tiền cụ thể ghi trong hợp đồng.
- Cuối khoá có kỳ thi cuối (die Abschlussprüfung). Đậu thì có bằng nghề được công nhận trên toàn nước Đức.
Đọc hợp đồng học nghề có ở bài 7.
Ausbildung theo trường là gì
Một số nghề không học theo hệ kép. Người học học chủ yếu ở trường nghề toàn thời gian (die Berufsfachschule hoặc die Fachschule), có những đợt thực tập (das Praktikum) ở cơ sở. Kiểu này gọi là Ausbildung theo trường (die schulische Ausbildung). Thường gặp ở các nghề trong lĩnh vực xã hội, chăm sóc trẻ, y tế và một số nghề kỹ thuật.
Với Ausbildung theo trường, nhiều chương trình không trả Ausbildungsvergütung. Mỗi chương trình có quy định riêng, nên đọc kỹ thông tin của chương trình mình định học.
Nghề điều dưỡng (Pflegefachmann / Pflegefachfrau) có luật đào tạo riêng. Người học cũng học xen kẽ giữa trường điều dưỡng (die Pflegeschule) và nơi thực hành như bệnh viện, viện dưỡng lão.
Từ vựng cần biết
| Tiếng Đức | Nghĩa | Ghi chú |
|---|---|---|
| die Ausbildung | việc học nghề, khoá học nghề | eine Ausbildung machen |
| die duale Ausbildung | học nghề kép | |
| die schulische Ausbildung | học nghề theo trường | |
| der Ausbildungsbetrieb (der Betrieb) | doanh nghiệp đào tạo | |
| die Berufsschule | trường nghề | in die Berufsschule gehen |
| der / die Auszubildende | người học nghề | nói ngắn: der / die Azubi |
| der Ausbilder / die Ausbilderin | người hướng dẫn học nghề | |
| der Ausbildungsvertrag | hợp đồng học nghề | |
| die Ausbildungsvergütung | tiền học nghề hằng tháng | |
| das Ausbildungsjahr | năm học nghề | im ersten Ausbildungsjahr |
| der Blockunterricht | học theo khối | |
| das Praktikum | đợt thực tập | ein Praktikum machen |
| die Abschlussprüfung | kỳ thi cuối khoá | |
| der Berufsabschluss | bằng nghề | |
| die Fachkraft | người lao động có tay nghề | luôn là die, kể cả với nam |
Nói về Ausbildung bằng tiếng Đức
| Tiếng Đức | Nghĩa |
|---|---|
| Ich mache eine Ausbildung zum Koch. | Tôi học nghề đầu bếp. (nam) |
| Ich mache eine Ausbildung zur Köchin. | Tôi học nghề đầu bếp. (nữ) |
| Ich mache eine Ausbildung als Koch. | Tôi học nghề đầu bếp. |
| Ich bin im ersten Ausbildungsjahr. | Tôi đang học năm thứ nhất. |
| Die Ausbildung dauert drei Jahre. | Khoá học nghề kéo dài ba năm. |
| Ich arbeite im Betrieb und gehe in die Berufsschule. | Tôi làm ở doanh nghiệp và đi học trường nghề. |
| Ich habe zweimal pro Woche Berufsschule. | Mỗi tuần tôi học trường nghề hai lần. |
"zum" và "zur" chọn theo giống của tên nghề: zum = zu dem (nghề giống đực: der Koch, der Elektroniker), zur = zu der (nghề giống cái: die Köchin, die Pflegefachfrau, die Fachkraft). "als" thì tên nghề để nguyên, không thêm mạo từ.
Bẫy hay gặp: "die Fachkraft" luôn là giống cái, kể cả khi người học là nam. Vì vậy nói "Er macht eine Ausbildung zur Fachkraft für Lagerlogistik."
Đọc bài Long kể về Ausbildung
Ich heiße Long und komme aus Vietnam. Seit August 2025 mache ich eine Ausbildung zum Koch in einem Hotel in Hamburg. Die Ausbildung dauert drei Jahre.
Ich arbeite drei oder vier Tage pro Woche im Betrieb. Dort lerne ich die Praxis. Ich schneide Gemüse, koche Soßen und bereite das Frühstück vor. Mein Ausbilder heißt Herr Schneider. Er erklärt mir alles sehr genau.
Montags und donnerstags gehe ich in die Berufsschule. Dort lernen wir Theorie, zum Beispiel über Lebensmittel und Hygiene. Wir haben auch Deutsch.
Jeden Monat bekomme ich eine Ausbildungsvergütung. Die Arbeit ist manchmal anstrengend, weil ich auch am Wochenende arbeiten muss. Aber ich lerne viel und meine Kollegen sind nett. Am Ende der Ausbildung mache ich die Abschlussprüfung.
Bài 1
Lesen Sie den Text. Richtig oder Falsch?
- Long lernt im Hotel und in der Berufsschule.
- Long geht jeden Tag in die Berufsschule.
- In der Berufsschule lernt Long Theorie.
- Long bekommt kein Geld für seine Arbeit.
- Long muss nie am Wochenende arbeiten.
- Die Ausbildung dauert dreieinhalb Jahre.
Xem đáp án
- Richtig. Long làm ở khách sạn (Betrieb) và học ở Berufsschule.
- Falsch. Long đi học trường nghề "montags und donnerstags", mỗi tuần hai ngày.
- Richtig. "Dort lernen wir Theorie ..."
- Falsch. "Jeden Monat bekomme ich eine Ausbildungsvergütung."
- Falsch. "weil ich auch am Wochenende arbeiten muss". Bẫy: câu có chữ "Wochenende" nhưng nói ngược lại.
- Falsch. Bài viết "drei Jahre". "dreieinhalb" (ba năm rưỡi) là thời gian của một số nghề khác.
Hỏi chuyện một người đang học nghề
- Tom Lan, du machst doch eine Ausbildung. Wie funktioniert das genau?
- Lan Ich mache eine Ausbildung zur Pflegefachfrau. Ich lerne in der Pflegeschule und arbeite im Krankenhaus.
- Tom Gehst du jede Woche in die Schule?
- Lan Nein, bei uns ist das anders. Wir haben Blockunterricht. Zuerst habe ich vier Wochen Schule, dann arbeite ich sechs Wochen im Krankenhaus.
- Tom Und bekommst du Geld?
- Lan Ja, ich bekomme jeden Monat eine Ausbildungsvergütung. Das steht in meinem Ausbildungsvertrag.
- Tom Wie lange dauert die Ausbildung?
- Lan Drei Jahre. Am Ende mache ich eine Prüfung. Dann bin ich Pflegefachfrau.
- Tom Und gefällt dir die Arbeit?
- Lan Ja, sehr. Die Schichten sind manchmal hart, aber die Arbeit mit den Patienten macht mir Spaß.
Bài 2
Hören Sie das Gespräch. Wählen Sie a, b oder c.
- Wo lernt Lan die Theorie?
- a) Im Krankenhaus.
- b) In der Pflegeschule.
- c) Online zu Hause.
- Wie ist der Unterricht bei Lan?
- a) Jede Woche zwei Tage Schule.
- b) Vier Wochen Schule, dann sechs Wochen Krankenhaus.
- c) Sechs Wochen Schule, dann vier Wochen Krankenhaus.
- Was sagt Lan über die Arbeit?
- a) Die Schichten sind immer leicht.
- b) Die Arbeit mit den Patienten gefällt ihr nicht.
- c) Die Arbeit macht ihr Spaß, aber die Schichten sind manchmal hart.
Xem đáp án
- b. "Ich lerne in der Pflegeschule und arbeite im Krankenhaus." Học lý thuyết ở trường, làm thực hành ở bệnh viện.
- b. "Zuerst habe ich vier Wochen Schule, dann arbeite ich sechs Wochen im Krankenhaus." Phương án c đảo hai con số, đây là bẫy hay gặp khi nghe số.
- c. Lan nói hai ý trong một câu nối bằng "aber". Phương án a và b mỗi phương án chỉ lấy một nửa và đổi nghĩa.
Bài tập
Bài 3. Điền zum, zur hoặc als.
- Ich mache eine Ausbildung ___ Elektroniker.
- Lan macht eine Ausbildung ___ Pflegefachfrau.
- Herr Pham macht eine Ausbildung ___ Fachkraft für Lagerlogistik.
- Hoa macht eine Ausbildung ___ Kauffrau im Einzelhandel.
- Nam arbeitet ___ Koch in einem Restaurant.
Xem đáp án
- zum (der Elektroniker). Cũng nói được "als Elektroniker".
- zur (die Pflegefachfrau).
- zur. "die Fachkraft" là giống cái, dù Herr Pham là nam.
- zur (die Kauffrau).
- als. Đã làm nghề đó thì dùng "als": "Ich arbeite als Koch." "zum / zur" đi với Ausbildung (học để trở thành).
Cần nhớ
- Ausbildung kép học ở hai nơi: Betrieb (thực hành) và Berufsschule (lý thuyết).
- Ausbildung kép thường kéo dài 2 tới 3,5 năm. Người học nghề có hợp đồng và được trả Ausbildungsvergütung hằng tháng.
- Ausbildung theo trường học chủ yếu ở trường, nhiều chương trình không trả Ausbildungsvergütung.
- eine Ausbildung zum Koch, zur Köchin, zur Fachkraft. Đã làm nghề thì: Ich arbeite als Koch.
Nguồn
Thông tin trong bài đối chiếu ngày 19/10/2026. Quy định có thể thay đổi, xem bản mới nhất ở nguồn trên.