Ở A2, giám khảo đọc bài để xem bạn có làm được ba việc đề yêu cầu không, và có viết đúng kiểu tin nhắn hoặc email không. Câu không cần dài, ngữ pháp không cần hoàn hảo. Hiểu cách chấm này thì biết nên dồn thời gian vào đâu trong 30 phút.
Giám khảo chấm những gì
Mỗi Teil được chấm theo hai phần:
- Từng ý của đề. Ba ý chấm riêng. Với mỗi ý, giám khảo xem: bài có viết ý đó không, viết đúng việc đề yêu cầu không, người đọc có hiểu không.
- Dạng văn bản: có lời chào đầu (Anrede) và lời chào cuối (Gruß) không, xưng du hay Sie có đúng với người nhận không, có giữ một cách xưng hô cả bài không.
Ngữ pháp và chính tả không có mục chấm riêng. Lỗi chỉ làm mất điểm khi khiến người đọc khó hiểu ý. Viết "Ich habe keine zeit" (thiếu viết hoa "Zeit") vẫn hiểu được. Viết "Ich zeit nicht Samstag" thì người đọc phải đoán, ý đó chỉ được một phần điểm.
Một ý được tính là xong khi nào
Lấy ý "Schreiben Sie, warum Sie später kommen." trong đề Teil 1 ở bài 1. Bốn cách viết dưới đây được tính khác nhau:
| Câu trong bài | Ý đã làm chưa |
|---|---|
| Ich komme später, weil mein Bus Verspätung hat. | Đủ: có lý do, câu rõ ràng |
| Mein Bus hat Verspätung. | Đủ: không có weil, nhưng vẫn là lý do |
| Ich komme später. | Chưa: chỉ nhắc lại tình huống, chưa có lý do |
| Bus Verspätung, ich später. | Một phần: đoán được ý, nhưng câu thiếu động từ |
Điều giám khảo cần thấy là lý do. Viết bằng weil, denn hay bằng một câu riêng đều được. Lỗi hay gặp là viết lại câu của tình huống ("Ich komme später.") rồi nghĩ mình đã trả lời ý đó.
Ý phải đúng việc đề hỏi. Đề yêu cầu "Sagen Sie, wann Sie da sind." mà bài viết "Ich komme mit dem Bus." là trả lời "đi bằng gì", chưa trả lời "khi nào". Ý này coi như chưa làm.
Chào, kết và xưng hô được chấm ra sao
| Phần | Teil 1 (cho bạn) | Teil 2 (xưng Sie) |
|---|---|---|
| Anrede | Hallo Tom, / Liebe Anna, | Liebe Frau Wolf, / Sehr geehrter Herr Becker, |
| Lời chào cuối | Viele Grüße / Bis bald | Viele Grüße / Mit freundlichen Grüßen |
| Tên | Tên riêng: Lan | Họ và tên: Lan Tran |
| Xưng hô | du, dich, dir, dein | Sie, Ihnen, Ihr (luôn viết hoa) |
Lỗi hay gặp nhất ở phần này là lẫn du và Sie trong một bài: mở thư bằng "Liebe Frau Wolf," rồi giữa bài viết "Kannst du ...?". Lỗi thứ hai là quên lời chào cuối khi viết vội cuối giờ.
Lỗi nào mất nhiều điểm nhất
| Lỗi | Mất điểm ở | Mức độ |
|---|---|---|
| Thiếu một ý của đề | Ý đó | Rất nặng |
| Viết lệch ý (đề hỏi giờ, bài trả lời cách đi) | Ý đó | Nặng |
| Câu sai đến mức không hiểu được | Ý chứa câu đó | Nặng |
| Thiếu lời chào đầu hoặc lời chào cuối | Dạng văn bản | Vừa |
| Lẫn du và Sie | Dạng văn bản | Vừa |
| Sai chính tả, sai đuôi mạo từ nhưng vẫn hiểu | Thường không mất | Nhẹ |
Bảng này cho thấy thứ tự ưu tiên khi viết: trước hết đủ ba ý và đúng ý, sau đó đủ khung, cuối cùng mới tới câu chữ.
Câu ngắn nhưng đúng ý vẫn được trọn điểm
Ở A2, giám khảo chờ câu ngắn, nối bằng und, aber, weil, dass, deshalb. Không cần câu dài. Câu dài dễ sai vị trí động từ, và câu sai tới mức khó hiểu sẽ kéo điểm của cả ý đó xuống. Viết câu mình chắc đúng có lợi hơn cố viết câu khó.
Cũng không nên học thuộc một tin nhắn mẫu rồi chép vào mọi đề. Câu học thuộc thường không khớp với tình huống, giám khảo sẽ coi ý đó là chưa làm. Học thuộc mẫu câu thì nên (bài 3 và bài 5).
Đọc kết quả phần Viết khi thi thử trên web
Mỗi đề thi thử Goethe A2 có đủ hai Teil Viết. Bài được máy chấm theo cách gần với cách chấm ở trên. Trang kết quả có một khung cho mỗi Teil, với điểm Teil trên 10 và các dòng sau:
| Dòng trên trang kết quả | Nghĩa |
|---|---|
| Ý 1, Ý 2, Ý 3 (kèm câu yêu cầu của đề) | Mỗi ý tối đa 3 điểm: ý đó đã viết đủ và dễ hiểu chưa |
| Đúng dạng văn bản (chào, kết, xưng hô) | Tối đa 1 điểm: lời chào đầu, lời chào cuối, du hay Sie |
| Nhận xét | Vài câu tiếng Việt về điểm mạnh và điểm cần sửa |
| Sửa lỗi | Câu sai, câu đúng và lý do |
Ba ý cộng dạng văn bản là 10 điểm cho một Teil, có thể lẻ nửa điểm. Thiếu một ý mất tới 3 điểm, thiếu cả lời chào đầu lẫn lời chào cuối mất 1 điểm. Hai con số này giải thích vì sao thiếu ý là lỗi nặng nhất.
Đọc điểm của từng ý:
| Điểm một ý | Thường có nghĩa |
|---|---|
| 3 | Ý rõ ràng, dễ hiểu |
| 2 | Có viết, nhưng một phần khó hiểu hoặc chưa trả lời hết |
| 1 | Chỉ nhắc tới, người đọc phải cố mới hiểu |
| 0 | Thiếu, lạc ý hoặc không hiểu được |
Ý nào dưới 3 thì đọc lại câu yêu cầu in cạnh ý đó, rồi xem câu của mình đã trả lời đúng việc đó chưa. Dòng "Đúng dạng văn bản" dưới 1 thì soát lại Anrede, lời chào cuối và du hay Sie. Trang kết quả cũng ghi số từ của bài, xem có nằm trong khoảng đề cho không.
Điểm máy chấm dùng để luyện và so sánh giữa các lần làm, không thay cho điểm của giám khảo trong kỳ thi thật.
Bài tập
Đây là bài Teil 1 cho đề ở bài 1 (hẹn Tom trước rạp lúc 18 giờ, bạn đến muộn). Ba ý: xin lỗi, nói lý do, nói khi nào tới. Đọc và cho biết ý nào đủ, ý nào thiếu, phần dạng văn bản ra sao.
Hallo Tom,
es tut mir leid. Ich habe noch viel Arbeit im Büro. Wir sehen uns im Kino!
Xem đáp án
- Ý 1 (xin lỗi): đủ, "es tut mir leid".
- Ý 2 (lý do): đủ, "Ich habe noch viel Arbeit im Büro."
- Ý 3 (khi nào tới): thiếu. "Wir sehen uns im Kino!" không nói giờ. Đây là lỗi mất nhiều điểm nhất của bài.
- Dạng văn bản: có "Hallo Tom," nhưng thiếu lời chào cuối và tên.
- Độ dài: 18 từ, dưới mức 20.
Có thể viết lại:
Hallo Tom,
es tut mir leid, ich komme heute zu spät. Ich habe noch viel Arbeit im Büro. Ich bin um halb sieben da.
Bis gleich
Minh
Câu "Ich bin um halb sieben da." trả lời đúng ý 3 bằng một giờ cụ thể. "Bis gleich" (lát nữa gặp) là lời chào cuối hợp với tin nhắn hẹn sắp gặp.
Cần nhớ
- Mỗi ý chấm riêng. Thiếu ý hoặc viết lệch ý là lỗi mất nhiều điểm nhất.
- Dạng văn bản: lời chào đầu, lời chào cuối, tên, du hoặc Sie thống nhất cả bài.
- Chính tả, ngữ pháp chỉ làm mất điểm khi câu khó hiểu. Câu ngắn mà đúng ý vẫn được trọn điểm.
- Trên web: mỗi ý tối đa 3, dạng văn bản tối đa 1, mỗi Teil 10 điểm.