Bài Viết B1 được hai giám khảo chấm riêng, theo cùng một bảng tiêu chí. Cả ba Teil đều chấm theo bốn tiêu chí dưới đây. Mỗi tiêu chí được xếp vào một mức từ A (tốt nhất) tới E. Điểm của một Teil là tổng của bốn tiêu chí.
Hiểu bốn tiêu chí này thì biết nên dồn sức vào đâu. Phần lớn người học chỉ lo ngữ pháp, trong khi ngữ pháp chỉ là một trong bốn phần.
Erfüllung: viết đúng và đủ yêu cầu của đề
Giám khảo kiểm tra:
- Bài có viết đủ các ý đề yêu cầu không. Teil 1 có ba ý cho sẵn, Teil 3 có hai hoặc ba yêu cầu.
- Bài có đúng loại văn bản không. Email phải có Anrede và lời chào cuối thư. Bài diễn đàn phải có ý kiến và lý do.
- Xưng hô có đúng không: du với bạn bè, Sie với người không thân.
- Độ dài có gần mức đề yêu cầu không.
Thiếu một ý là lỗi nặng nhất ở tiêu chí này. Một ý chỉ viết nửa câu cho có cũng bị coi là chưa làm. Mỗi ý nên có hai hoặc ba câu.
Kohärenz: bài có mạch lạc không
- Bài có mở đầu, thân bài, kết bài.
- Các câu nối với nhau bằng liên từ: und, aber, denn, weil, deshalb, trotzdem, außerdem.
- Dùng đại từ thay cho danh từ đã nhắc để không lặp lại.
So sánh hai cách viết:
Ich habe eine neue Wohnung. Die Wohnung ist groß. Die Wohnung hat einen Balkon. Ich bin glücklich.
Ich habe eine neue Wohnung. Sie ist groß und hat sogar einen Balkon. Deshalb bin ich sehr glücklich.
Câu ở bản đầu không sai ngữ pháp, nhưng câu nào cũng đứng riêng và lặp "die Wohnung". Bản sau dùng đại từ "sie", nối bằng "und" và "deshalb". Đây là chỗ được điểm Kohärenz.
Wortschatz: vốn từ
- Từ đúng nghĩa và hợp với chủ đề.
- Có thay đổi cách nói, không dùng một từ nhiều lần. Bài lặp "gut" năm lần sẽ bị điểm thấp hơn bài có "schön, praktisch, angenehm, toll".
- Viết đúng chính tả, danh từ viết hoa.
Strukturen: ngữ pháp
- Đúng: vị trí động từ, chia động từ, đuôi mạo từ theo cách.
- Đa dạng: có câu phụ với weil, dass, wenn, obwohl; có Perfekt khi kể việc đã xảy ra; có Konjunktiv II khi đề nghị lịch sự (Könntest du ...?, Hättest du Zeit ...?).
Ở B1, lỗi nhỏ không làm người đọc hiểu sai thì chỉ bị trừ ít. Lỗi làm câu khó hiểu mới bị trừ nặng. Vì vậy, viết câu mình chắc chắn đúng tốt hơn cố viết câu dài rồi sai cấu trúc.
Lỗi nào mất nhiều điểm nhất
| Lỗi | Bị trừ ở | Mức độ |
|---|---|---|
| Thiếu một ý của đề | Erfüllung | Rất nặng |
| Không có Anrede hoặc lời chào cuối thư | Erfüllung, Kohärenz | Nặng |
| Teil 1 xưng Sie, Teil 3 xưng du | Erfüllung | Nặng |
| Câu nào cũng ngắn và rời, không có liên từ | Kohärenz | Vừa |
| Lặp từ nhiều lần | Wortschatz | Vừa |
| Sai vị trí động từ sau weil, dass | Strukturen | Vừa |
| Sai đuôi mạo từ nhưng vẫn hiểu được | Strukturen | Nhẹ |
Lạc đề có thể bị 0 điểm
Bài không trả lời đúng tình huống của đề có thể bị 0 điểm cho cả Teil đó. Lỗi này hay xảy ra khi người học thuộc lòng nguyên một bài mẫu rồi chép vào đề khác. Học thuộc mẫu câu thì nên. Học thuộc cả bài để chép thì không nên, vì giám khảo nhận ra ngay những câu không khớp với đề.
Đọc kết quả phần Viết khi thi thử trên web
Mỗi đề thi thử Goethe trên web có đủ phần Viết. Bài viết được máy chấm theo cách gần với bốn tiêu chí trên. Trang kết quả có các dòng sau:
| Dòng trên trang kết quả | Gần với tiêu chí |
|---|---|
| Ý 1, Ý 2, Ý 3 (kèm câu yêu cầu của đề) | Erfüllung: ý đó đã viết đủ chưa |
| Đúng dạng văn bản (chào, kết, xưng hô) | Erfüllung và Kohärenz: khung bài |
| Ngôn ngữ (từ vựng, ngữ pháp) | Wortschatz và Strukturen |
Ý nào điểm thấp thì đọc lại câu yêu cầu của ý đó trong đề, xem mình đã trả lời đúng câu hỏi chưa. Điểm máy chấm dùng để luyện tập và so sánh giữa các lần làm, không thay cho điểm của giám khảo trong kỳ thi thật.
Bài tập
Đoạn sau là phần thân của một email Teil 1. Đề yêu cầu: kể về khoá học nấu ăn bạn vừa tham gia, nói bạn thích gì ở khoá học, và rủ bạn cùng đi khoá sau. Đọc và cho biết đoạn này mất điểm ở tiêu chí nào.
Ich habe einen Kochkurs gemacht. Der Kurs war gut. Wir haben gekocht. Das Essen war gut. Der Lehrer war auch gut.
Xem đáp án
- Erfüllung: thiếu ý thứ ba, chưa rủ bạn đi khoá sau. Ý thứ hai (thích gì) viết quá sơ sài.
- Kohärenz: năm câu rời, không có liên từ, không có câu mở đầu và câu kết.
- Wortschatz: "gut" lặp ba lần.
Có thể viết lại: "Letzte Woche habe ich einen Kochkurs gemacht. Wir haben zusammen vietnamesische Frühlingsrollen gekocht, und der Lehrer hat alles sehr geduldig erklärt. Am besten hat mir gefallen, dass wir am Ende gemeinsam gegessen haben. Im Mai gibt es einen neuen Kurs. Hast du Lust, mitzukommen?"
Cần nhớ
- Bốn tiêu chí: Erfüllung, Kohärenz, Wortschatz, Strukturen. Ngữ pháp chỉ là một phần.
- Thiếu ý, thiếu Anrede hoặc lời chào, xưng hô sai là những lỗi mất điểm nhiều nhất.
- Nối câu bằng liên từ, thay từ lặp bằng đại từ hoặc từ khác.
- Không chép nguyên bài học thuộc vào đề khác.