Tin tuyển dụng ở Đức (Stellenanzeige) viết theo một khung khá cố định. Người mới đọc hay bỏ qua một vị trí vì thấy danh sách yêu cầu dài, trong khi nhiều dòng trong đó chỉ là điều công ty mong có thêm. Bài này chỉ cách đọc từng phần của tin, nhận ra dòng nào bắt buộc, rồi luyện với một tin tuyển đầu bếp và một tin tuyển nhân viên hỗ trợ điều dưỡng.
Tình huống
Nam là đầu bếp, đã làm nhiều năm trong bếp khách sạn ở Việt Nam và đang sống ở Freiburg. Nam đọc được tin tuyển đầu bếp của một nhà hàng. Trong tin có dòng "Erfahrung mit vegetarischen Gerichten". Nam chưa nấu món chay bao giờ và định bỏ qua tin này. Đọc kỹ thì dòng đó có chữ "wünschenswert": có thì tốt, không có vẫn nộp được.
Tin tuyển dụng gồm những phần nào
| Phần | Tiêu đề hay gặp | Nội dung |
|---|---|---|
| Tên vị trí | Koch / Köchin (m/w/d) | Nghề, Vollzeit hay Teilzeit, ngày bắt đầu |
| Giới thiệu | Wir über uns, Über uns | Công ty làm gì, ở đâu, lớn hay nhỏ |
| Việc phải làm | Ihre Aufgaben, Das erwartet Sie | Danh sách công việc hằng ngày |
| Yêu cầu | Ihr Profil, Das bringen Sie mit, Anforderungen | Bằng cấp, kinh nghiệm, tiếng Đức, tính cách |
| Chế độ | Wir bieten, Das bieten wir Ihnen | Loại hợp đồng, giờ làm, đào tạo thêm |
| Cách nộp | So bewerben Sie sich, Kontakt | Gửi gì, gửi cho ai, hạn nộp |
"(m/w/d)" sau tên vị trí là viết tắt của männlich, weiblich, divers (nam, nữ, giới tính khác). Tin ghi như vậy để cho biết vị trí dành cho mọi người. Tên nghề cũng hay viết cả hai dạng: Koch / Köchin, Pflegehelfer / Pflegehelferin.
Tin tuyển dụng chỉ nói yêu cầu của chỗ làm. Điều kiện để người nước ngoài sang Đức làm việc do cơ quan có thẩm quyền quy định và có thể thay đổi. Các điều kiện này xem ở trang chính thức Make it in Germany.
Từ vựng cần biết
| Từ | Nghĩa |
|---|---|
| die Stellenanzeige, -n | tin tuyển dụng |
| die Stelle, -n | vị trí, chỗ làm |
| die Bewerbung, -en | việc xin việc, hồ sơ xin việc |
| die Bewerbungsunterlagen (Pl.) | bộ hồ sơ: thư, Lebenslauf, bằng, giấy xác nhận |
| die Voraussetzung, -en | điều kiện bắt buộc |
| die Anforderung, -en | yêu cầu |
| die Berufserfahrung | kinh nghiệm làm nghề |
| die Deutschkenntnisse (Pl.) | vốn tiếng Đức |
| die Vollzeit / die Teilzeit | làm toàn thời gian / bán thời gian |
| der Schichtdienst | làm theo ca |
| der Arbeitsvertrag, -verträge | hợp đồng lao động |
| der Tarifvertrag, -verträge | thoả ước lương và điều kiện làm việc chung cho một ngành |
| der Zuschlag, Zuschläge | tiền trả thêm (làm đêm, Chủ nhật, ngày lễ) |
| die Weiterbildung, -en | khoá học nâng cao nghề |
| der Ansprechpartner, - / die Ansprechpartnerin, -nen | người liên hệ |
Hai tính từ hay gặp ở phần chế độ: befristet (có thời hạn, ví dụ một năm) và unbefristet (không thời hạn). Bài 5 nói kỹ hơn về hai loại hợp đồng này.
Dòng nào bắt buộc, dòng nào chỉ là điểm cộng
Phần yêu cầu thường có nhiều dòng, nhưng không phải dòng nào cũng bắt buộc. Tìm và gạch dưới các từ báo hiệu trong bảng: cột trái là bắt buộc, cột phải là điểm cộng. Dòng không có từ báo hiệu nào thì coi như bắt buộc, vì đó thường là điều chỗ làm thật sự cần, ví dụ dòng về làm buổi tối và cuối tuần trong tin mẫu bên dưới.
| Bắt buộc | Mong có, không bắt buộc |
|---|---|
| ... ist Voraussetzung | ... ist wünschenswert |
| ... ist erforderlich / zwingend erforderlich | ... ist von Vorteil |
| Wir setzen ... voraus. | idealerweise ... |
| Sie haben / Sie besitzen ... | erste Erfahrungen in ... |
| ... ist Pflicht / unbedingt nötig | Wir freuen uns über ... |
Gute Deutschkenntnisse (mindestens B1) setzen wir voraus.
Erfahrung in der Gastronomie ist wünschenswert.
Idealerweise haben Sie schon in einem Hotel gearbeitet.
Ein Führerschein der Klasse B ist von Vorteil.
Câu một là điều kiện bắt buộc. Ba câu sau là điểm cộng: không có vẫn nộp được, nhưng nên nói trong thư xin việc mình có điểm nào gần với yêu cầu đó.
Hai chỗ hay đọc nhầm:
- "Sie haben eine abgeschlossene Ausbildung ... oder mehrjährige Berufserfahrung". Chữ "oder" nghĩa là có một trong hai là đủ.
- "erste Erfahrungen" nghĩa là có chút kinh nghiệm, ví dụ một đợt thực tập (Praktikum). Tin không đòi nhiều năm.
Những dòng về tính cách như Teamfähigkeit (làm việc nhóm), Zuverlässigkeit (đáng tin cậy), Freundlichkeit (thân thiện) không có giấy tờ chứng minh. Người tuyển sẽ hỏi trong buổi phỏng vấn (bài 4).
Tin mẫu: tuyển đầu bếp
Restaurant „Zur Linde“, Freiburg
Koch / Köchin (m/w/d) in Vollzeit, ab 1. März
Wir über uns
Wir sind ein Familienrestaurant mit regionaler Küche und 80 Plätzen. In unserem Team arbeiten zwölf Menschen aus sechs Ländern.
Ihre Aufgaben
– Zubereitung von warmen und kalten Gerichten nach unseren Rezepten
– Vorbereitung der Speisen vor dem Service
– Bestellung und Kontrolle der Lebensmittel
– Einhaltung der Hygieneregeln
Das bringen Sie mit
– eine abgeschlossene Ausbildung als Koch / Köchin oder mehrjährige Berufserfahrung in einer Restaurantküche
– gute Deutschkenntnisse (mindestens B1) setzen wir voraus
– Erfahrung mit vegetarischen Gerichten ist wünschenswert
– Kenntnisse der asiatischen Küche sind von Vorteil
– Bereitschaft zur Arbeit am Abend und am Wochenende
Wir bieten
– einen unbefristeten Arbeitsvertrag
– Bezahlung nach Tarifvertrag und Zuschläge für Sonn- und Feiertage
– Dienstpläne zwei Wochen im Voraus
– zwei feste Ruhetage: Montag und Dienstag
So bewerben Sie sich
Bitte schicken Sie Ihr Anschreiben, Ihren Lebenslauf und Ihre Zeugnisse bis zum 31. Januar per E-Mail an Frau Ina Berger. Fragen beantwortet Frau Berger gern am Telefon.
Bài tập 1: đọc tin tuyển đầu bếp
Bài tập 1
Lesen Sie die Stellenanzeige. Sind die Aussagen Richtig oder Falsch?
- Auch ohne Ausbildung als Koch kann man sich bewerben.
- Man muss vegetarisch kochen können.
- Deutschkenntnisse auf dem Niveau B1 sind Pflicht.
- Wer die asiatische Küche nicht kennt, kann sich nicht bewerben.
- Der Arbeitsvertrag ist zuerst auf ein Jahr befristet.
- Die Mitarbeiter wissen zwei Wochen vorher, wann sie arbeiten.
- Die Bewerbung soll man per Post schicken.
Xem đáp án
- Richtig. Tin viết "eine abgeschlossene Ausbildung ... oder mehrjährige Berufserfahrung". Có nhiều năm kinh nghiệm trong bếp nhà hàng là đủ. Bẫy ở đây là chữ "abgeschlossene Ausbildung" đứng đầu dòng, đọc nhanh tưởng là bắt buộc.
- Falsch. Dòng này có "wünschenswert", tức là có thì tốt.
- Richtig. "setzen wir voraus" là bắt buộc.
- Falsch. "von Vorteil" là điểm cộng, không phải điều kiện.
- Falsch. Phần Wir bieten ghi "einen unbefristeten Arbeitsvertrag", tức là không thời hạn. Câu hỏi đổi "unbefristet" thành "befristet".
- Richtig. "Dienstpläne zwei Wochen im Voraus": lịch làm có trước hai tuần.
- Falsch. Tin viết "per E-Mail".
Bài tập 2: bắt buộc hay mong có
Tin tuyển nhân viên hỗ trợ điều dưỡng (Pflegehilfskraft) của một viện dưỡng lão có sáu dòng dưới đây. Ghi V (Voraussetzung, bắt buộc) hoặc W (wünschenswert, mong có) cho từng dòng.
Bài tập 2
Seniorenzentrum „Am Park“, Stuttgart: Pflegehilfskraft (m/w/d) in Teilzeit
- Erste Erfahrungen in der Altenpflege sind von Vorteil.
- Ein Pflegebasiskurs ist zwingend erforderlich.
- Idealerweise haben Sie einen Führerschein der Klasse B.
- Wir setzen Deutschkenntnisse auf dem Niveau B1 voraus.
- Wir freuen uns über Bewerberinnen und Bewerber, die eine zweite Sprache sprechen.
- Die Bereitschaft zum Schichtdienst ist Voraussetzung.
Xem đáp án
- W: "von Vorteil".
- V: "zwingend erforderlich" là bắt buộc, không có ngoại lệ.
- W: "Idealerweise".
- V: "Wir setzen ... voraus".
- W: "Wir freuen uns über ..." là lời mời, không phải điều kiện. Nói tiếng Việt là một điểm cộng nên ghi vào thư xin việc.
- V: "ist Voraussetzung". Người không làm được theo ca thì không hợp vị trí này.
Người có đủ ba dòng V (2, 4, 6) là đáp ứng các yêu cầu bắt buộc của tin và nên nộp, kể cả khi chưa có dòng W nào.
Mẫu câu khi gọi điện hỏi thêm
Tin thường ghi tên người liên hệ. Gọi điện hỏi trước khi nộp là chuyện bình thường ở Đức, và người tuyển có thể nhớ tên mình khi đọc hồ sơ.
| Mẫu câu | Dùng khi |
|---|---|
| Guten Tag, mein Name ist Nam Tran. Ich rufe wegen Ihrer Anzeige für die Stelle als Koch an. | Mở đầu cuộc gọi |
| Ist die Stelle noch frei? | Hỏi vị trí còn tuyển không |
| Ich habe meine Ausbildung in Vietnam gemacht. Ist das für Sie in Ordnung? | Hỏi về một yêu cầu |
| Bis wann kann ich mich bewerben? | Hỏi hạn nộp |
| Welche Unterlagen soll ich schicken? | Hỏi cần gửi gì |
| An wen soll ich die Bewerbung schicken? | Hỏi người nhận |
| Vielen Dank für die Auskunft. Auf Wiederhören. | Kết thúc cuộc gọi |
Trước khi gọi, ghi ra giấy hai, ba câu hỏi. Khi nghe trả lời, ghi tên người nói chuyện với mình. Trong thư xin việc có thể viết: „Vielen Dank für das freundliche Telefongespräch am 12. Januar.“
Cần nhớ
- Tin tuyển dụng có sáu phần: tên vị trí, Wir über uns, Ihre Aufgaben, Ihr Profil, Wir bieten, cách nộp.
- Bắt buộc: Voraussetzung, erforderlich, setzen ... voraus. Mong có: wünschenswert, von Vorteil, idealerweise, wir freuen uns über.
- "oder" trong phần yêu cầu nghĩa là có một trong hai là đủ.
- Đủ các dòng bắt buộc thì nên nộp, dù thiếu vài điểm cộng.