Lý thuyết
Đọc kỹ để nắm cấu trúc + cách dùng.
Tiếng Việt nói "người mà tôi gặp", "cái áo mà tôi mua". Tiếng Đức nói rõ người nào, vật nào bằng mệnh đề quan hệ (Relativsatz). Mệnh đề này mở đầu bằng một đại từ quan hệ: der, die, das, den, dem hoặc denen.
Tiếng Việt: chữ "mà" không bao giờ đổi
người mà tôi gặpmà
cái áo mà tôi muavẫn là mà
Tiếng Đức: đại từ quan hệ đổi theo danh từ
- Der Mann, der eine Krawatte trägt, ist mein Chef.Người đàn ông đeo cà vạt là sếp của tôi.
- Die Frau, die links steht, ist meine Kollegin.Người phụ nữ đứng bên trái là đồng nghiệp của tôi.
Có hai người đàn ông. Mệnh đề quan hệ cho biết đang nói người nào. der Mann đi với đại từ der, die Frau đi với đại từ die. Động từ trägt, steht đứng cuối mệnh đề, hai dấu phẩy bao quanh mệnh đề.
1Mệnh đề quan hệ giải thích danh từ đứng ngay trước
Mệnh đề quan hệ là một câu phụ (Nebensatz). Nó đứng ngay sau một danh từ và cho biết thêm về người hoặc vật đó. Mệnh đề quan hệ có ba dấu hiệu:
- Mở đầu bằng đại từ quan hệ (der, die, das...). Đại từ này đứng thay cho danh từ phía trước.
- Động từ chia đứng cuối, giống câu phụ với weil, dass ở A2.
- Có dấu phẩy phía trước. Câu chính còn tiếp tục sau mệnh đề thì có thêm một dấu phẩy phía sau.
Danh từ đứng đầu, giữa hay cuối câu đều có thể có mệnh đề quan hệ đi sau. Câu kết thúc ngay sau mệnh đề thì chỉ có một dấu phẩy:
- Der Kurs, der um acht Uhr beginnt, ist schon voll.der KursLớp học bắt đầu lúc tám giờ đã kín chỗ.
- Ich suche eine Wohnung, die nicht zu teuer ist.die WohnungTôi tìm một căn hộ không quá đắt. Câu kết thúc sau mệnh đề nên chỉ có một dấu phẩy.
- Das ist das Krankenhaus, das neue Pflegekräfte sucht.das KrankenhausĐây là bệnh viện đang tìm nhân viên điều dưỡng mới.
- Die Kollegen, die mit mir arbeiten, kommen aus Polen.die KollegenNhững đồng nghiệp làm cùng tôi đến từ Ba Lan.
Không bỏ đại từ quan hệ
Tiếng Việt hay bỏ chữ "mà": "người tôi gặp hôm qua". Tiếng Đức không bao giờ bỏ đại từ quan hệ: der Mann, den ich gestern getroffen habe (người đàn ông mà hôm qua tôi đã gặp).
2Ghép hai câu thành một câu
Mệnh đề quan hệ sinh ra khi hai câu cùng nói về một người hoặc một vật. Hình dưới ghép hai câu "Đó là người đàn ông" và "Người đàn ông sống cạnh nhà tôi" theo ba bước.
Câu 2 nhắc lại der Mann của câu 1. Động từ wohnt đang ở vị trí 2.
Der Mann trong câu 2 đổi thành der. Dấu chấm cuối câu 1 đổi thành dấu phẩy. Câu lúc này còn sai: wohnt vẫn đứng ngay sau der (ô đỏ).
Das ist der Mann, der neben mir wohnt. Đó là người đàn ông sống cạnh nhà tôi.
Danh từ lặp lại không phải lúc nào cũng đứng đầu câu 2. Dù nó đứng ở đâu, đại từ quan hệ luôn đứng đầu mệnh đề, ngay sau dấu phẩy. Ví dụ dưới, danh từ lặp lại là tân ngữ (cách 4):
Das ist die Jacke. Ich habe die Jacke gestern gekauft. Đây là cái áo khoác. Hôm qua tôi đã mua cái áo khoác đó.
1 Danh từ lặp lại: die Jacke. Trong câu 2, nó đứng sau động từ, là tân ngữ.
2 Thay die Jacke bằng đại từ quan hệ die, rồi đưa die lên đầu mệnh đề. Chủ ngữ ich đứng sau die.
3 Động từ chia habe về cuối, đứng sau gekauft.
Das ist die Jacke, die ich gestern gekauft habe. Đây là cái áo khoác mà hôm qua tôi đã mua.
3Đại từ quan hệ giống mạo từ, trừ denen
Ở Nominativ, Akkusativ và Dativ, đại từ quan hệ có dạng giống hệt mạo từ xác định der, die, das đã học. Chỉ có một ô khác: Dativ số nhiều là denen, còn mạo từ là den.
Nominativ, trả lời Wer?
Akkusativ, trả lời Wen? Was?
Dativ, trả lời Wem?
Ba câu dưới đều có danh từ số nhiều đứng ở Dativ trong mệnh đề quan hệ, nên đều dùng denen:
- Die Nachbarn, denen wir helfen, wohnen im dritten Stock.helfen + DativNhững người hàng xóm mà chúng tôi giúp sống ở tầng ba.
- Die Kinder, denen Lan Deutsch beibringt, sind sehr fleißig.beibringenNhững đứa trẻ mà Lan dạy tiếng Đức rất chăm chỉ.
- Die Kollegen, denen ich den Dienstplan schicke, arbeiten nachts.schickenNhững đồng nghiệp mà tôi gửi lịch trực cho làm ca đêm.
Lỗi hay gặp
Die Nachbarn, dem wir helfen, wohnen im dritten Stock.
Die Nachbarn, denen wir helfen, wohnen im dritten Stock.
die Nachbarn là số nhiều, helfen luôn đi với Dativ. Dativ số nhiều của đại từ quan hệ là denen. dem chỉ dùng cho giống đực và giống trung số ít.
Đại từ quan hệ trông giống mạo từ, nhưng vai khác nhau:
der là mạo từ
đi cùng danh từ của nó
- luôn có danh từ đi kèm: der Mann, den Kurs
- không mở đầu câu phụ
Der Mann wohnt neben mir. Người đàn ông sống cạnh nhà tôi.
der là đại từ quan hệ
đứng thay cho danh từ phía trước
- đứng ngay sau dấu phẩy, sau một danh từ
- mở đầu câu phụ, động từ chia ở cuối
Das ist der Mann, der neben mir wohnt. Đó là người đàn ông sống cạnh nhà tôi.
Phần còn lại của bài nằm trong khoá ngữ pháp
Bạn vừa đọc 3 trên 8 mục lý thuyết của chủ điểm này. Khoá ngữ pháp A1 đến B2 (129.000đ, dùng 1 năm) hoặc gói Plus, Premium mở trọn bài: 5 mục lý thuyết còn lại, 6 ví dụ, 4 lỗi thường gặp và 15 câu bài tập tự chấm.
- Giống và số theo danh từ, cách theo vai trong mệnh đề
- Động từ chia đứng cuối mệnh đề quan hệ
- Mệnh đề quan hệ chen vào giữa câu
- Cách làm nhanh trong bài thi
- Thử ngay
Đã mua khoá hoặc có gói? Đăng nhập