Câu chỉ mục đích: um … zu và damit

Finalsätze: um … zu und damit

Ngữ pháp B1Cấu trúc câu25 phút6 ví dụ4 lỗi thường gặp

Lý thuyết

Đọc kỹ để nắm cấu trúc + cách dùng.

Muốn nói làm một việc để đạt mục đích gì, tiếng Đức dùng um ... zu hoặc damit. Chọn cách nào là do người làm việc ở vế mục đích: cùng một người với câu chính hay một người khác.

Tiếng Việt: cùng một chữ "để"

Tôi học tiếng Đức để làm việc ở Đức.tôi học, tôi làm việc

Cô giáo nói chậm để chúng tôi hiểu.cô nói, chúng tôi hiểu

Tiếng Đức: hai cách, tuỳ người làm việc thứ hai

Liên từChủ ngữPhần giữaCuối câu

Câu chính: Ich lerne Deutsch,

umin Deutschlandzu arbeiten.

Tôi học tiếng Đức để làm việc ở Đức.

Câu chính: Die Lehrerin spricht langsam,

damitwirsie gutverstehen.

Cô giáo nói chậm để chúng tôi hiểu rõ.

Với um ... zu, ô chủ ngữ để trống: người làm việc là ich của câu chính. Với damit, câu sau có chủ ngữ riêng (wir), động từ chia verstehen đứng cuối.

1Câu mục đích trả lời câu hỏi Wozu

Câu chỉ mục đích (Finalsatz) nói mục tiêu, ý định của một việc. Câu này trả lời câu hỏi Wozu? (để làm gì?). Tiếng Việt dùng "để". Nghe cô Becker hỏi Tuấn ở lớp tiếng buổi tối:

Frau Becker

Wozu lernen Sie Deutsch, Herr Pham? Anh Phạm học tiếng Đức để làm gì?

Tuấn

Um in Deutschland als Pfleger zu arbeiten. Để làm điều dưỡng ở Đức.

Frau Becker

Und warum besuchen Sie den Abendkurs? Còn vì sao anh học lớp buổi tối?

Tuấn

Weil ich tagsüber arbeite. Vì ban ngày tôi đi làm.

Wozu? hỏi mục đích, Tuấn trả lời bằng um ... zu. Warum? hỏi lý do, Tuấn trả lời bằng weil. Khi nói, câu trả lời ngắn có thể chỉ là vế mục đích hoặc vế lý do.

Lý do và mục đích là hai chuyện khác nhau. Lý do là điều đã có trước, khiến người ta làm việc đó. Mục đích là điều người ta muốn đạt được sau đó.

weil

lý do, điều đã có trước (A2 chủ điểm 10)

  • trả lời Warum?
  • câu phụ, động từ chia ở cuối

Ich lerne Deutsch, weil ich in Deutschland wohne. Tôi học tiếng Đức vì tôi sống ở Đức.

um ... zu, damit

mục đích, điều muốn đạt sau đó

  • trả lời Wozu?
  • tiếng Việt là "để"

Ich lerne Deutsch, um in Deutschland zu studieren. Tôi học tiếng Đức để du học ở Đức.

Warum? cũng có thể hỏi mục đích

Người Đức hỏi Warum lernst du Deutsch? thì trả lời bằng weil hay um ... zu đều được. Wozu? chỉ hỏi mục đích, nên câu trả lời là um ... zu hoặc damit.

2Cùng một người làm thì dùng um ... zu

Dùng um ... zu khi người làm việc ở câu chính và người làm việc ở vế mục đích là cùng một người. Cụm um ... zu không có chủ ngữ, không có động từ chia. um đứng đầu cụm, zu + nguyên mẫu đứng cuối, giống cụm zu ở chủ điểm 11.

câu chínhIch spare Geld, mở đầu cụmum phần giữaein Auto zu + nguyên mẫuzu kaufen.
Ich spare Geld, um ein Auto zu kaufen. Tôi tiết kiệm tiền để mua ô tô. Người tiết kiệm và người mua đều là ich.

Mọi thông tin khác của vế mục đích đứng giữa um và zu. Dòng chữ nhỏ trên mỗi hàng là câu chính.

Mở đầuPhần giữaCuối câu
zu + nguyên mẫu

Câu chính: Die Auszubildende besucht einen Kurs,

umihre Prüfungzu bestehen.

Cô học viên học nghề đi học một khoá để thi đỗ.

Câu chính: Ich stehe früh auf,

umpünktlich zur Arbeitzu kommen.

Tôi dậy sớm để đến chỗ làm đúng giờ.

Câu chính: Ich rufe die Praxis an,

umeinen Terminzu vereinbaren.

Tôi gọi điện cho phòng khám để hẹn lịch.

Câu chính: Ich vereinbare einen Termin beim Bürgeramt,

ummeinen Wohnsitzanzumelden.

Tôi đặt lịch hẹn ở Bürgeramt để đăng ký nơi cư trú.

Hàng nào cũng có ba phần: um, phần giữa, zu + nguyên mẫu. Câu chính ở hàng hai và ba có động từ tách (stehe ... auf, rufe ... an), tiền tố vẫn đứng cuối câu chính, trước dấu phẩy.

Với động từ tách, zu chen vào giữa tiền tố và động từ gốc, viết liền (chủ điểm 11). Với động từ phản thân, đại từ phản thân đứng sau um và đổi theo chủ ngữ: um mich anzumelden, um sich anzumelden.

aufstehenaufzustehen anrufenanzurufen mitbringenmitzubringen sich anmeldensich anzumelden
  • Ich stelle den Wecker auf fünf Uhr, um früh aufzustehen.Tôi đặt đồng hồ báo thức lúc năm giờ để dậy sớm.
  • Lan backt einen Kuchen, um ihn zur Party mitzubringen.Lan nướng một cái bánh để mang đến bữa tiệc.
  • Ich gehe zum Bürgeramt, um mich anzumelden.Tôi đến Bürgeramt để đăng ký cư trú.
Chữ nhỏ trên mỗi ô là nguyên mẫu. Chữ đỏ là zu chen vào giữa.

Lỗi hay gặp

Ich stelle den Wecker auf fünf Uhr, um früh zu aufstehen.

Ich stelle den Wecker auf fünf Uhr, um früh aufzustehen.

Ich spare Geld, ein Auto zu kaufen.

Ich spare Geld, um ein Auto zu kaufen.

aufstehen là động từ tách: auf + zu + stehen viết liền. Câu mục đích phải có um ở đầu cụm. Thiếu um, câu không còn nghĩa "để".

3Hai người khác nhau thì dùng damit

Dùng damit khi người làm việc ở câu chính và người (hoặc vật) ở vế mục đích khác nhau. Sau damit là một câu phụ đầy đủ: có chủ ngữ, có động từ chia. Động từ chia đứng cuối câu, như câu phụ với weil, dass (A2 chủ điểm 10).

Liên từChủ ngữPhần giữaCuối câu
động từ chia

Câu chính: Ich erkläre es langsam,

damitduesverstehst.

Tôi giải thích chậm để bạn hiểu. Người giải thích là ich, người hiểu là du.

Câu chính: Die Ausbilderin erklärt die Sicherheitsregeln,

damitdie neuen Azubiskeine Fehlermachen.

Cô hướng dẫn giải thích các quy định an toàn để các học viên mới không mắc lỗi.

Câu chính: Ich spare Geld,

damitmeine Tochterstudierenkann.

Tôi tiết kiệm tiền để con gái có thể học đại học.

Câu chính: Die Stadt veröffentlicht die Informationen online,

damitalle Einwohnerdie Regeln lesenkönnen.

Thành phố đăng thông tin lên mạng để mọi người dân đọc được các quy định.

Câu damit có đủ chủ ngữ (ô viền mực) và động từ chia ở cuối (ô đỏ). Modalverb können đứng sau cùng, nguyên mẫu đứng ngay trước.

können trong câu damit, không dùng wollen, möchten

Câu damit hay có können: damit alle die Regeln lesen können. Trong câu damit và trong cụm um ... zu không dùng wollen, möchten, vì damit, um ... zu đã mang nghĩa "muốn đạt được".

Lỗi hay gặp

Ich erkläre es langsam, um du es verstehst.

Ich erkläre es langsam, damit du es verstehst.

Ich erkläre es langsam, damit du verstehst es.

Ich erkläre es langsam, damit du es verstehst.

Sau um không có chủ ngữ, không có động từ chia. Người hiểu là du, khác ich, nên dùng damit. Sau damit, động từ chia verstehst đứng cuối.

Phần còn lại của bài nằm trong khoá ngữ pháp

Bạn vừa đọc 3 trên 8 mục lý thuyết của chủ điểm này. Khoá ngữ pháp A1 đến B2 (129.000đ, dùng 1 năm) hoặc gói Plus, Premium mở trọn bài: 5 mục lý thuyết còn lại, 6 ví dụ, 4 lỗi thường gặp và 15 câu bài tập tự chấm.

  1. So hai chủ ngữ để chọn um ... zu hay damit
  2. Cùng một người vẫn dùng được damit
  3. Vế mục đích đứng đầu câu
  4. Không dịch "để" thành für + nguyên mẫu
  5. Thử ngay

Học tiếp trình độ B1

Giỏ hàng của bạn (0)

Đang tải...