Lý thuyết
Đọc kỹ để nắm cấu trúc + cách dùng.
Kể hai việc trong quá khứ, tiếng Việt thêm "đã ... rồi" hoặc "trước đó" để nói việc nào xảy ra trước. Tiếng Đức dùng thì Plusquamperfekt cho việc xảy ra trước: hatte ... begonnen, war ... abgefahren.
Tiếng Việt: thêm "đã ... rồi"
Khi tôi đến, cuộc họp bắt đầu.nghe như hai việc cùng lúc
Khi tôi đến, cuộc họp đã bắt đầu rồi.cuộc họp bắt đầu trước
Tiếng Đức: việc trước dùng hatte / war + Partizip II
Khi tôi đến văn phòng, cuộc họp đã bắt đầu rồi.
hatte ... begonnen là việc xảy ra trước: cuộc họp bắt đầu. kam là việc xảy ra sau: tôi đến.
1Plusquamperfekt là quá khứ của quá khứ
Trong câu trên có ba mốc thời gian: bây giờ (lúc người nói kể lại), một mốc trong quá khứ (lúc tôi đến), và một việc xảy ra trước mốc đó (cuộc họp bắt đầu). Việc xảy ra trước dùng Plusquamperfekt. Việc xảy ra sau dùng Präteritum khi viết, hoặc Perfekt khi nói.
- Als ich ins Büro kam, hatte die Besprechung schon begonnen.Khi tôi đến văn phòng, cuộc họp đã bắt đầu rồi.
- Als wir an der Haltestelle ankamen, war der Bus schon abgefahren.Khi chúng tôi đến trạm, xe buýt đã chạy mất rồi.
Gặp một câu chuyện có hai việc đã qua, làm theo ba bước:
- Tìm hai việc trong câu chuyện.
- Xác định việc nào xảy ra trước. Tiếng Việt hay có "đã ... rồi", "trước đó", "sau khi".
- Việc trước dùng hatte / war + Partizip II. Việc sau dùng Präteritum (viết) hoặc Perfekt (nói).
Hai câu riêng cũng dùng được
Plusquamperfekt không bắt buộc đi với als hay nachdem. Hai câu đứng cạnh nhau cũng được. Ich kam um neun Uhr ins Büro. Die Besprechung hatte schon um halb neun begonnen. (Tôi đến văn phòng lúc chín giờ. Cuộc họp đã bắt đầu từ tám rưỡi.)
2Công thức hatte hoặc war cộng Partizip II
Plusquamperfekt có cùng khung với Perfekt. Chỉ khác một chỗ: trợ động từ ở quá khứ. habe thành hatte, bin thành war (A1 chủ điểm 19). Partizip II giữ nguyên.
- Ich hatte schon gegessen.Tôi đã ăn rồi (trước lúc đó).
- Lan war schon nach Hause gegangen.Lan đã về nhà rồi (trước lúc đó).
Bảng dưới lật trợ động từ của Perfekt thành trợ động từ của Plusquamperfekt. Partizip II đứng cuối câu, không đổi.
| với haben (... gelernt) | với sein (... gegangen) | |
| ich | habehatte | binwar |
| du | hasthattest | bistwarst |
| er/sie/es | hathatte | istwar |
| wir | habenhatten | sindwaren |
| ihr | habthattet | seidwart |
| sie/Sie | habenhatten | sindwaren |
Perfekt
việc đã xong, nhìn từ bây giờ
- habe / bin + Partizip II
Ich habe den Antrag ausgefüllt. Tôi đã điền đơn (bây giờ đơn đã xong).
Plusquamperfekt
việc đã xong trước một mốc trong quá khứ
- hatte / war + Partizip II
Als ich zum Amt kam, hatte ich den Antrag schon ausgefüllt. Khi tôi đến cơ quan, tôi đã điền đơn xong từ trước.
3Chọn hatte hay war như ở Perfekt
Động từ nào đi với haben ở Perfekt thì đi với hatte ở Plusquamperfekt. Động từ nào đi với sein thì đi với war. Luật chọn vẫn như A1 và A2: di chuyển, đổi trạng thái, bleiben, sein, passieren dùng sein. Các động từ còn lại, nhất là động từ có tân ngữ cách 4, dùng haben.
Lỗi hay gặp
Der Zug hatte schon abgefahren.
Der Zug war schon abgefahren.
Tàu đã chạy rồi. abfahren là di chuyển, Perfekt là ist abgefahren. Vì vậy Plusquamperfekt là war abgefahren.
Gõ dạng đúng của hatte hoặc war. Bấm Enter để sang câu sau.
Als ich ankam, der Film schon angefangen. anfangen
Der Bus schon abgefahren. abfahren
Wir vorher drei Jahre in Leipzig gewohnt. wohnen
Das Baby schon eingeschlafen, als ich nach Hause kam. einschlafen
Ich meinen Schlüssel im Büro vergessen. vergessen
Meine Eltern schon nach Vietnam zurückgeflogen. zurückfliegen
4Partizip II luôn đứng cuối
Trong câu chính, hatte / war ở vị trí 2, Partizip II ở cuối câu, giống khung câu Perfekt. Trong câu phụ (weil, dass, als, wenn), động từ chia về cuối. Khi đó cuối câu có hai từ: Partizip II trước, hatte / war sau cùng.
Người học nghề đã đọc báo cáo rồi.
Lúc tám giờ em bé đã ngủ rồi.
Liên từChủ ngữGiữa câuCuối câuSie wusste alles, weil sie den Bericht schon gelesen hatte. Cô ấy biết hết, vì cô ấy đã đọc báo cáo rồi.
Ich wusste nicht, dass der Bus schon abgefahren war. Tôi không biết là xe buýt đã chạy rồi.
Lỗi hay gặp
Die Auszubildende hatte gelesen den Bericht.
Die Auszubildende hatte den Bericht gelesen.
Tiếng Việt nói "đã đọc báo cáo", hai chữ đứng sát nhau. Tiếng Đức đưa Partizip II gelesen về cuối câu.
Sie wusste alles, weil sie den Bericht hatte gelesen.
Sie wusste alles, weil sie den Bericht gelesen hatte.
Trong câu phụ, Partizip II đứng trước, hatte đứng sau cùng.
5Nối hai việc bằng nachdem
nachdem nghĩa là "sau khi". nachdem mở một câu phụ: động từ chia đứng cuối, có dấu phẩy ngăn với câu chính. Câu nachdem chứa việc xảy ra trước, câu chính chứa việc xảy ra sau.
| Phần câu | Nội dung | Thì thường dùng |
|---|---|---|
| câu phụ nachdem | việc trước | Plusquamperfekt |
| câu chính | việc sau | Präteritum (viết) hoặc Perfekt (nói) |
Bấm Tiếp để xem hai câu ngắn ghép thành một câu có nachdem.
Ăn trước, lên đường sau. Việc ăn sẽ vào câu nachdem.
essen đi với haben (ich habe gegessen), nên Plusquamperfekt là hatte gegessen.
Trong câu phụ, Partizip II đứng trước, hatte đứng sau cùng.
Nachdem ich gegessen hatte, ging ich los. Sau khi ăn xong, tôi lên đường.
- Nachdem ich den Antrag online ausgefüllt hatte, bekam ich einen Termin beim Bürgeramt.Sau khi điền đơn trực tuyến, tôi nhận được lịch hẹn ở văn phòng công dân.
- Nachdem Lan die Prüfung bestanden hatte, begann sie ihre Ausbildung.Sau khi thi đỗ, Lan bắt đầu học nghề.
- Nachdem wir in die neue Wohnung umgezogen waren, meldeten wir uns beim Bürgeramt an.Sau khi chuyển đến căn hộ mới, chúng tôi đăng ký cư trú ở văn phòng công dân.
- Ich ging los, nachdem ich gegessen hatte.Tôi lên đường sau khi ăn xong. Câu chính đứng trước thì giữ trật tự bình thường.
- Nachdem er die Prüfung bestanden hatte, hat er eine Stelle gesucht.Sau khi thi đỗ, anh ấy đi tìm việc. Khi nói, câu chính dùng Perfekt.
Lỗi hay gặp
Nachdem ich hatte gegessen, ging ich los.
Nachdem ich gegessen hatte, ging ich los.
Câu nachdem là câu phụ: Partizip II đứng trước, hatte đứng sau cùng.
Nachdem ich gegessen hatte, ich ging los.
Nachdem ich gegessen hatte, ging ich los.
Câu phụ đứng đầu chiếm vị trí 1. Động từ chia ging của câu chính đứng ngay sau dấu phẩy, rồi mới đến ich.
Bấm các ô theo đúng thứ tự. Câu phụ đứng trước hay đứng sau đều được.
Sau khi ăn xong, tôi lên đường.
Sau khi đọc email, Minh gọi điện cho sếp.
Sau khi chuyển nhà, chúng tôi đăng ký cư trú ở văn phòng công dân.
Khi chúng tôi đến, xe buýt đã chạy mất rồi.
6Thì của câu nachdem lùi một bậc so với câu chính
Câu nachdem luôn chứa việc xảy ra trước, nên thì của nó lùi một bậc so với câu chính. Câu chính kể chuyện đã qua (Präteritum, Perfekt) thì câu nachdem dùng Plusquamperfekt. Câu chính nói thói quen hoặc việc sắp tới (Präsens) thì câu nachdem dùng Perfekt.
- Nachdem ich gegessen habe, gehe ich los.Ăn xong tôi mới đi. Câu chính Präsens, câu nachdem Perfekt.
- Nachdem ich gegessen hatte, ging ich los.Ăn xong, tôi đã lên đường. Câu chính Präteritum, câu nachdem Plusquamperfekt.
- Nachdem ich gegessen hatte, bin ich losgegangen.Cùng nghĩa với câu trên, cách nói. Câu chính Perfekt, câu nachdem vẫn Plusquamperfekt.
Lỗi hay gặp
Nachdem ich gegessen habe, ging ich los.
Nachdem ich gegessen hatte, ging ich los.
Câu chính ging ich los ở Präteritum, chuyện đã qua. Câu nachdem phải lùi một bậc: Plusquamperfekt gegessen hatte.
7Kể chuyện có hai mốc quá khứ
Khi kể chuyện, phần lớn câu dùng Präteritum (viết) hoặc Perfekt (nói). Plusquamperfekt xuất hiện khi người kể quay lại một việc xảy ra trước đó, thường để giải thích lý do. Từ hay đi kèm: schon (đã ... rồi), vorher (trước đó), noch nie (chưa bao giờ).
Frau Nguyen, warum sind Sie so spät gekommen? Chị Nguyễn, sao chị đến muộn thế?
Entschuldigung. Als ich an der Haltestelle ankam, war der Bus schon abgefahren. Xin lỗi anh. Khi tôi ra đến trạm, xe buýt đã chạy mất rồi.
Und warum haben Sie nicht angerufen? Thế sao chị không gọi điện?
Ich hatte mein Handy zu Hause vergessen. Tôi đã để quên điện thoại ở nhà.
Đoạn văn kể về ngày đầu đi làm của Minh. Các câu hiện lần lượt. Câu viền đỏ quay lại chuyện trước đó.
- Vor zwei Jahren begann Minh eine Ausbildung als Pflegefachmann.Hai năm trước, Minh bắt đầu học nghề điều dưỡng.
- Vorher hatte er in Vietnam als Koch gearbeitet.Trước đó anh ấy đã làm đầu bếp ở Việt Nam.
- Er hatte noch nie in einem Krankenhaus gearbeitet.Anh ấy chưa bao giờ làm việc trong bệnh viện.
- Deshalb war der erste Tag sehr schwer für ihn.Vì thế ngày đầu tiên rất vất vả với anh ấy.
- Zum Glück hatte er vorher viel Deutsch gelernt.May là trước đó anh ấy đã học tiếng Đức nhiều.
Kể đúng thứ tự
việc nào xảy ra trước kể trước: dùng Präteritum cho cả chuỗi
Ich stand auf, frühstückte und fuhr zur Arbeit. Tôi dậy, ăn sáng rồi đi làm.
Quay lại việc trước
việc xảy ra trước được kể sau: dùng Plusquamperfekt
Die Mitarbeiterin hatte den Termin vergessen. Deshalb kam sie zu spät. Người nhân viên đã quên lịch hẹn. Vì thế cô ấy đến muộn.
nachdem và bevor
bevor (trước khi) ngược với nachdem: câu bevor chứa việc xảy ra sau. Câu chính chứa việc trước, có thể dùng Plusquamperfekt để nhấn việc đó đã xong. Der Zug war schon abgefahren, bevor wir am Bahnhof ankamen. (Tàu đã chạy trước khi chúng tôi đến ga.) bevor học kỹ ở chủ điểm 15.
Mẹo nhớ
Câu tiếng Việt có ý "đã ... rồi", "trước đó", "sau khi" cho một việc trong quá khứ thì kiểm tra xem việc xảy ra trước có cần hatte / war + Partizip II không.
8Thử ngay
Chọn đáp án đúng.
Als ich ins Büro kam, ___ die Besprechung schon begonnen.
Der Bus ___ schon abgefahren.
Nachdem ich gegessen ___, ging ich los.
Nachdem ich gegessen habe, ___ ich los.
Nachdem ich gegessen hatte, ___ los.
Sie wusste alles, weil sie den Bericht schon ___.
Wir ___ vorher drei Jahre in Leipzig gewohnt.
Nachdem Lan die Prüfung bestanden hatte, begann sie die Ausbildung. Việc xảy ra trước là ___
Ví dụ 6
Quan sát cách dùng trong câu thực tế.
-
Nachdem die Auszubildende ihre Schutzkleidung angezogen hatte, begann sie ihre Arbeit in der Werkstatt.
Sau khi nữ học viên nghề đã mặc đồ bảo hộ, cô ấy bắt đầu công việc trong xưởng.
Mặc đồ bảo hộ xảy ra trước khi bắt đầu làm việc, nên dùng Plusquamperfekt với hatte.
-
Nachdem ich den Antrag online ausgefüllt hatte, bekam ich einen Termin beim Bürgeramt.
Sau khi tôi đã điền đơn trực tuyến, tôi nhận được lịch hẹn tại cơ quan hành chính.
Điền đơn xong trước, sau đó mới nhận được lịch hẹn; ausfüllen dùng haben.
-
Der Bus war schon abgefahren, als wir an der Haltestelle ankamen.
Xe buýt đã chạy đi rồi khi chúng tôi đến trạm.
Xe buýt rời đi trước thời điểm chúng tôi đến; abfahren dùng sein.
-
Nachdem das Team die E-Mail gelesen hatte, besprach es die neuen Regeln im Meeting.
Sau khi nhóm đã đọc email, họ thảo luận các quy định mới trong cuộc họp.
Đọc email là bước xảy ra trước cuộc thảo luận; câu chính dùng Präteritum.
-
Nachdem die Nachricht in den sozialen Medien verbreitet worden war, diskutierten viele Menschen darüber.
Sau khi tin tức được lan truyền trên mạng xã hội, nhiều người đã thảo luận về nó.
Tin được lan truyền trước cuộc thảo luận; war ... worden diễn tả hành động hoàn tất trước đó.
-
Nachdem wir in die neue Wohnung umgezogen waren, meldeten wir unsere neue Adresse an.
Sau khi chúng tôi đã chuyển đến căn hộ mới, chúng tôi đăng ký địa chỉ mới.
Chuyển nhà xảy ra trước việc đăng ký địa chỉ; umziehen dùng sein.
Lỗi thường gặp 4
Tránh ngay từ đầu để khỏi mất điểm.
Sẵn sàng làm bài tập?
15 câu trắc nghiệm, điền chỗ trống và viết lại, chấm ngay sau mỗi câu.